Omega-3 i TOTOX: przewodnik po jakości

Kwasy omega-3 należą do niezbędnych kwasów tłuszczowych, to znaczy, że organizm (psa i człowieka) nie potrafi wytwarzać ich w wystarczającej ilości i musi czerpać je z pożywienia. Najważniejsze z nich to EPA (kwas eikozapentaenowy) i DHA (kwas dokozaheksaenowy). Pomagają regulować stan zapalny, wspierać zdrowie stawów, sprzyjać funkcjom poznawczym, uczestniczą w prawidłowym funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego i odgrywają kluczową rolę w widzeniu.

Kwasy omega-3 występują naturalnie w niektórych tłustych rybach (sardynka, makrela, łosoś), skorupiakach i małżach, takich jak omułek zielonowargi z Nowej Zelandii, a także w niektórych mikroglonach morskich bogatych w DHA.

W nowoczesnej diecie ich zawartość jest jednak często niewystarczająca, dlatego suplementy z kwasami omega-3 stały się rozwiązaniem z wyboru.

Niestety, kwasy omega-3 mają słaby punkt: są wyjątkowo wrażliwe na utlenianie. Ciepło, światło, a nawet zwykły kontakt z powietrzem mogą zniszczyć ich delikatną strukturę i pozbawić je części korzyści, a nawet wywołać szkodliwe skutki dla organizmu.

Stąd potrzeba upewnienia się co do ich jakości… i tu pojawia się kluczowe kryterium: indeks TOTOX.

Gdy kwasy omega-3 się utleniają: delikatny proces

Kwasy omega-3 należą do rodziny wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Ich cechą jest występowanie wielu wiązań podwójnych, co czyni je cennymi dla organizmu… ale też szczególnie niestabilnymi. Gdy tylko zostaną wystawione na działanie tlenu, światła lub ciepła, wiązania te ulegają degradacji: to początek utleniania lipidów.

Proces przebiega w trzech etapach:

• Inicjacja: tlen atakuje wiązania podwójne, tworząc wolne rodniki.
• Propagacja: rodniki te wywołują reakcję łańcuchową, w wyniku której powstają nadtlenki, małe niestabilne cząsteczki pochodzące od tlenu.
• Rozkład: nadtlenki przekształcają się w związki wtórne (aldehydy, ketony), które pogarszają jakość oleju.

Omega-3 i utlenianie: dlaczego to problem

Utleniony kwas omega-3 to nie tylko olej o zjełczałym zapachu. Utlenianie powoduje:

• utratę korzystnych właściwości (wsparcie stawów, płynność błon komórkowych, rola przeciwzapalna),
• powstawanie niestabilnych cząsteczek (nadtlenki, aldehydy, izoprostany), których szkodliwe działanie było badane: zwiększają one stres oksydacyjny, sprzyjają stanowi zapalnemu i mogą przyczyniać się do procesów przyspieszonego starzenia komórek,
• nieprzyjemny smak, który obniża apetyczność produktu dla psa.

Mówiąc wprost: zamiast zapewniać wsparcie stawów i komórek, utleniony olej może stać się czynnikiem pogarszającym, nasilając stan zapalny i wywierając działanie pro-oxydant prozapalne na organizm.

Jedyny wiarygodny wskaźnik: indeks TOTOX

Indeks TOTOX (Total Oxidation) jest miarą referencyjną do oceny świeżości oleju bogatego w kwasy omega-3. Łączy dwa uzupełniające się parametry:

• PV (Peroxide Value, czyli liczba nadtlenkowa): mierzy ilość nadtlenków, pierwszych związków powstających podczas utleniania kwasów omega-3. To utlenianie pierwotne, które zachodzi od początku degradacji.
• pAV (para-Anisidine Value, czyli liczba anizydynowa): ocenia obecność wtórnych aldehydów, powstających w wyniku rozkładu już utworzonych nadtlenków. To utlenianie wtórne, odpowiadające bardziej zaawansowanemu etapowi, na którym olej traci świeżość i nabiera zjełczałego smaku.

Łącząc te dwa pomiary, uzyskuje się pełny obraz stabilności kwasu omega-3: TOTOX = (2 × PV) + pAV

Alarmujący obraz rynku

Kilka badań naukowych potwierdza, że wiele suplementów z kwasami omega-3 przekracza zalecane progi:

• Nowa Zelandia (Albert, 2016): analiza 36 suplementów z olejem rybim wykazała, że 50 % miało wskaźnik TOTOX przekraczający zalecenia.
• Stany Zjednoczone (Hands, 2024): niedawne badanie obejmujące 72 suplementy z kwasami omega-3 sprzedawane w latach 2014–2020 wykazało dużą niejednorodność jakości. Wyniki pokazują, że 68 % produktów aromatyzowanych przekraczało limit TOTOX (≤ 26). Wniosek z badania: dodane aromaty mogą maskować zjełczały smak, jednocześnie nasilając utlenianie, co czyni suplementy mniej wiarygodnymi, a czasem mylącymi dla konsumenta.

Jak uniknąć utleniania kwasów omega-3?

Aby wybrać skuteczny i bezpieczny suplement, należy:

• Wybierać przejrzyste marki, które publikują wyniki badań (zmierzony TOTOX).
• Unikać przezroczystych opakowań lub z plastiku przepuszczalnego dla powietrza.
• Przechowywać w lodówce od momentu otrzymania i po otwarciu.
• Sprawdzać obecność naturalnych przeciwutleniaczy (witamina E, tokoferole, stabilne oleje).
• Wybierać łagodne procesy ekstrakcji (takie jak nadkrytyczny CO₂), które ograniczają utlenianie już na etapie produkcji.

PERNIXOL®: stabilne i przebadane kwasy omega-3

W obliczu tych ustaleń dotyczących utleniania kwasów omega-3 kluczowe jest sięgnięcie po suplement, który gwarantuje jednocześnie świeżość, stabilność i identyfikowalność. Taka jest właśnie obietnica PERNIXOL®, płynnego suplementu na komfort stawów psów, opracowanego tak, aby jak najlepiej zachować integralność kwasów omega-3 i zaoferować psom naturalne rozwiązanie o nienagannej jakości.

Stabilność PERNIXOL® opiera się na kompleksowym podejściu do jakości, od wyboru surowców po końcowe pakowanie. Oleje z omułka zielonowargiego z Nowej Zelandii i z mikroglonów są wybierane od dostawców rygorystycznie ocenianych według ścisłego planu kontroli, obejmującego kryteria identyfikowalności, poszanowania środowiska oraz systematyczne analizy czystości i składu. Przed wprowadzeniem do formulacji każda partia składników przechodzi analizy TOTOX, aby zagwarantować ich świeżość i stabilność.

Formuła jest następnie stabilizowana dwoma naturalnymi przeciwutleniaczami: olejem słonecznikowym oleinowym, szczególnie bogatym w kwas oleinowy (omega-9), znanym z dużej odporności na utlenianie i roli naturalnego konserwantu, oraz witaminą E (tokoferole), która neutralizuje wolne rodniki i wydłuża trwałość kwasów omega-3.

W gotowym produkcie wskaźniki TOTOX są mierzone przez niezależne laboratorium zgodnie z normami europejskimi, z wzorcowymi wynikami: 6,7 przy produkcji i 7,8 po 6 miesiącach, znacznie poniżej międzynarodowego progu 26 ustalonego przez GOED.

Aby jeszcze bardziej ograniczyć ryzyko utleniania, PERNIXOL® jest pakowany w butelki z fioletowego szkła biofotonowego, które w naturalny sposób chronią oleje przed szkodliwymi długościami fal. Pojemność 30 ml, odpowiadająca 30 dniom stosowania, zapobiega zbyt długiemu pozostawaniu otwartej napoczętej butelki, gwarantując stałą świeżość aż do ostatniej dawki.

Produkcja jest celowo prowadzona w małych seriach, aby jak najlepiej zachować świeżość partii. Po wyprodukowaniu butelki są natychmiast przechowywane w lodówkach, a klientom zaleca się przechowywanie produktu w chłodzie przed otwarciem i po otwarciu, aby utrzymać optymalną stabilność kwasów omega-3 w czasie.

Podsumowanie

Kwasy omega-3 są niezbędne dla komfortu stawów, ale ich skuteczność zależy bezpośrednio od świeżości. Jedynym wiarygodnym wskaźnikiem oceny tej jakości jest indeks TOTOX. Tymczasem liczne analizy pokazują, że połowa produktów na rynku przekracza zalecane progi, a ryzyko jest jeszcze wyższe w przypadku suplementów aromatyzowanych.

W PERNIXOL® każdy szczegół jest przemyślany tak, aby zachować skuteczność kwasów omega-3:

Źródła naukowe

• Albert BB, Derraik JG, Cameron-Smith D, Hofman PL, Tumanov S, Villas-Boas SG, Garg ML, Cutfield WS. Fish oil supplements in New Zealand are highly oxidised and do not meet label content of n-3 PUFA. Sci Rep. 2015 Jan 21;5:7928. doi: 10.1038/srep07928. Erratum in: Sci Rep. 2016 Nov 07;6:35092. doi: 10.1038/srep35092. PMID: 25604397; PMCID: PMC4300506.
• Hands JM, Anderson ML, Cooperman T, Frame LA. A Multi-Year Rancidity Analysis of 72 Marine and Microalgal Oil Omega-3 Supplements. J Diet Suppl. 2024;21(2):195-206. doi: 10.1080/19390211.2023.2252064. Epub 2023 Sep 15. PMID: 37712532.
• GOED. Best-Practice Guidelines on Oxidation Control. 2017.

Artykuł został napisany przez zespół R&D Laboratorium Sensilia, eksperta w dziedzinie żywienia zwierząt.