Zapobieganie artrozie u psa: wiek, wskazówki i rutyna do wdrożenia

Artroza dotyka nawet 70% psów w wieku powyżej 8 lat (Johnston, 1997). Tymczasem to przewlekłe schorzenie stawów rozwija się znacznie wcześniej w życiu zwierzęcia.

W wielu przypadkach pierwsze sygnały (stan zapalny błony maziowej, mikrouszkodzenia chrząstki) pojawiają się już w wieku dorosłym, a pies nie okazuje żadnego bólu.

Dlatego weterynarze podkreślają dziś znaczenie wczesnej i zindywidualizowanej profilaktyki, którą należy rozpocząć już w pierwszych miesiącach życia.

Zatem, w jakim wieku należy działać? Jakie nawyki przyjąć, aby wspierać prawidłowy rozwój stawów psa? I jak włączyć te rutyny do codziennego życia? Właśnie tego dowiedzą się Państwo z tego artykułu.

Artroza: choroba, która rozwija się wcześnie

Badania kliniczne pokazują, że pierwsze oznaki artrozy (przewlekłe stany zapalne, uszkodzenia chrząstki) mogą pojawić się jeszcze przed ukończeniem przez psa 2. roku życia, szczególnie u ras dużych o szybkim wzroście (CAM, 2022).

Innymi słowy, gdy pies zaczyna kuleć w wieku 7 lub 8 lat, zużycie stawów jest często zaawansowane od kilku lat.

Grupy ryzyka

• Rasy duże i bardzo duże (szybki wzrost)
• Linie genetycznie predysponowane (dysplazja stawu biodrowego/łokciowego)
• Psy z nadwagą lub bardzo aktywne sportowo (skoki, zmiany kierunku)
• Urazy w przeszłości lub zaburzenia postawy

Wczesne sygnały (często występujące okresowo)

• Sztywność po wstaniu, powolne „rozchodzenie się”
• Wahanie przed wskoczeniem/wejściem (do samochodu, na kanapę)
• Mniejszy entuzjazm do zabawy, szybsze zmęczenie
• Lekka zmiana nastroju, sen niespokojn y

1. Regularna opieka weterynaryjna od najmłodszych lat

• Podczas pierwszych szczepień warto poprosić weterynarza o pełną ocenę ortopedyczną.
• Warto regularnie kontrolować masę ciała i kondycję psa w gabinecie weterynaryjnym.
• Jeśli pies uprawia sport (agility, canicross, flyball…), warto od wieku dorosłego zapewnić mu opiekę weterynarza fizjoterapeuty, aby zapobiec wszelkim zaburzeniom równowagi mięśniowo-szkieletowej.

2. Kontrola masy ciała

To najważniejszy czynnik ograniczający problemy ze stawami.

Niestety, nadwaga może skrócić oczekiwaną długość życia o 2 lata. U labradorów artroza pojawia się nawet 6 lat wcześniej, gdy mają nadwagę (Kealy et al., 2002).

63% psów ma nadwagę, a 90% ich opiekunów nie zdaje sobie z tego sprawy.

Canine Arthritis Management

• Warto nauczyć się oceniać kondycję ciała psa (cel: 4,5 do 5/9)
• Należy stosować zdrową dietę z kontrolowanymi porcjami
• Należy ograniczać przysmaki zbyt bogate w kalorie

3. Dostosowanie otoczenia

Otoczenie psa bezpośrednio wpływa na zdrowie jego stawów. Śliska podłoga, nieodpowiednie legowisko czy częste wchodzenie po schodach mogą przyspieszać zużycie stawów, zanim zdamy sobie z tego sprawę. Na szczęście kilka prostych zmian wystarczy, aby codzienne życie stało się bezpieczniejsze i wygodniejsze.

Podłoga i poruszanie się: ograniczanie niewidocznych obciążeń:

• Maty antypoślizgowe
• Rampa do samochodu lub na wysokie stopnie
• Należy unikać schodów w okresie wzrostu oraz u psów o wrażliwych stawach: w razie potrzeby wchodzić powoli, z szelkami wspierającymi.

Legowisko: „pole regeneracji” stawów

• Materac ortopedyczny
• Miejsce odpoczynku z dala od przeciągów
• Zimą warto dodać ciepły koc lub polar; latem lepiej wybrać chłodne miejsce.

Kącik posiłków i dodatkowe zabiegi

• Warto lekko podwyższyć miski, aby ograniczyć zginanie szyi i barków.
• Należy regularnie przycinać pazury i dbać o poduszki łap: dobra przyczepność zapobiega potknięciom.
• Po deszczu należy dokładnie osuszyć sierść, aby uniknąć sztywności stawów w wilgotną pogodę.

4. Kontrola aktywności fizycznej

Ruch podtrzymuje nawilżenie stawów, ale musi być dostosowany do psa:

• Unikać gwałtownych wysiłków, nagłych zmian kierunku i skoków.
• Urozmaicanie podłoża (trawa, piasek, żwir) rozwija propriocepcję, kluczową dla równowagi stawów.
• Należy uważać na zbyt powtarzalne zabawy w rzucanie piłki: w każdym wieku powodują mikrourazy.

5. Ukierunkowane wsparcie żywieniowe stawów

Stawy potrzebują określonych składników odżywczych, aby zachować swoją strukturę i regulować stan zapalny:

• Najlepiej udokumentowany pod względem korzystnego wpływu na zdrowie stawów jest wpływ morskich kwasów omega-3 (EPA+DHA).
• Badania wykazały, że suplementacja EPA+DHA poprawia ruchomość, zmniejsza stan zapalny i ogranicza sztywność stawów.

Największe korzyści przynosi ukierunkowane wsparcie żywieniowe stawów, wdrożone przed pojawieniem się objawów.

6. Wybór odpowiedniego momentu na sterylizację

Badania sugerują, że wczesna sterylizacja zwiększa ryzyko problemów ze stawami u niektórych ras, zwłaszcza dużych, oraz u suk. Nie chodzi o to, aby zakazywać sterylizacji, lecz by wybrać odpowiedni moment w porozumieniu z weterynarzem.

Podsumowanie

Zapobieganie artrozie to suma małych codziennych zwycięstw: kontrolowana masa ciała, dom przystosowany do komfortu i regeneracji psa, dobrane ćwiczenia oraz ukierunkowane wsparcie żywieniowe (EPA/DHA). Wdrożone wcześnie i dostosowywane do pór roku, takie działania opóźniają degenerację stawów i wydłużają lata sprawności i radości z ruchu.

Jako wsparcie PERNIXOL®, suplement w płynie, bogaty w olej z omułka zielonowargiego z Nowej Zelandii i olej z alg (naturalne źródła EPA+DHA), łatwo włączyć do codziennej porcji, a jego stosowanie wspiera psy z grupy ryzyka, takie jak aktywne psy w wieku senioralnym.

Źródła naukowe

• Canine Arthritis Management
• Kealy RD, Olsson SE, Monti KL, Lawler DF, Biery DN, Helms RW, Lust G, Smith GK. Effects of limited food consumption on the incidence of hip dysplasia in growing dogs. J Am Vet Med Assoc. 1992 Sep 15;201(6):857-63. PMID: 1399793.
• Roush JK, Cross AR, Renberg WC, Dodd CE, Sixby KA, Fritsch DA, Allen TA, Jewell DE, Richardson DC, Leventhal PS, Hahn KA. Evaluation of the effects of dietary supplementation with fish oil omega-3 fatty acids on weight bearing in dogs with osteoarthritis. J Am Vet Med Assoc. 2010 Jan 1;236(1):67-73. doi: 10.2460/javma.236.1.67. PMID: 20043801.

Artykuł został opracowany przez zespół R&D Laboratorium Sensilia, eksperta w dziedzinie żywienia zwierząt.